Σε απόσταση είκοσι χιλιομέτρων από την Αλεξανδρούπολη θα συναντήσουμε τις μαγευτικές όχθες του ποταμού Έβρου, εκεί που σχηματίζεται το σημαντικότερο Δέλτα της Βορειοανατολικής Μεσογείου, με συνολική έκταση που αγγίζει τα 500.000 στρέμματα (τα 100.00 ανήκουν στην Τουρκία). Ανάμεσα στις μαγευτικές εικόνες έχουμε να σημειώσουμε τις υπέροχες λίμνες «Παλούκια», «Δράνα», «Νυμφώνας» και «Λακί» οι οποίες φιλοξενούν μια τεράστια ποικιλία από ψάρια του ημίγλυκου νερού, όπως είναι οι Γουλιανοί και τα Σαζάνια.   

Το θαύμα όμως δεν σταματά εκεί! Από τα 407 συνολικά είδη πουλιών της Ελληνικής περιφέρειας,  τα 304 φωλιάζουν στις όχθες του Έβρου φτιάχνοντας τις φωλιές τους ανάμεσα σε πυκνά φυλλώματα θάμνων και υδρόβιων δένδρων. Μια από τις πιο γνώριμες κοινωνίες που συναντάμε κατά την περίοδο της μετανάστευσης είναι οι ερωδιοί ή αλλιώς τα υπέροχα φλαμίγκος,  όπως επίσης και οι κορμοράνοι που προτιμούν να φτιάχνουν τις φωλιές τους πάνω σε πλωτούς κορμούς από δένδρα. Τα γλαρόνια πάλι, αφήνουν τα αβγά τους στα παράλια μέσα στην άμμο.  

Η Γέννηση του Θαύματος

Η απαράμιλλη ομορφιά του Έβρου έχει ιστορία χιλιάδων ετών και είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ζωή των κατοίκων της Θράκης. Η εξέχουσα όμως σημασία του Οικοσυστήματος ήταν άγνωστη μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν δύο Γερμανοί Ορνιθολόγοι, οι Μπάουερ και Μίλλερ επισκέφθηκαν την περιοχή και εντυπωσιάστηκαν από το θέαμα. Γι’ αυτό αποφάσισαν να δημοσιεύσουν μια έκθεση με τα στοιχεία που είχαν συλλέξει και το 1971, το Δέλτα του Έβρου ανακηρύχθηκε ως περιοχή υψίστης οικολογικής σημασίας και συμπεριλαμβάνεται στους 11 Ελληνικούς υγροβιότοπους που προστατεύονται από τη Διεθνή Συνθήκη Ραμσάρ. Σήμερα είναι ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της Ευρώπης, μαζί με το Δέλτα του Δούναβη στη Ρουμανία, του Γουαδαλκιβίρ στην Ισπανία και του Ροδανού στη Γαλλία.

Από Βορρά προς Νότο

Το βόρειο τμήμα, εκεί που βρίσκονται οι αρχές του Δέλτα είναι γνωστότερο ως η Κοίτη των Πλημμυρών μιας και υποδέχεται τα ορμητικά νερά των χειμάρρων, και οι όχθες καλύπτονται από πυκνούς θάμνους και ψηλά αρμυρίκια δηλαδή δένδρα που φτάνουν μέχρι και πέντε μέτρα και αντέχουν το αλμυρό νερό. Το τοπίο εδώ δίνει εντύπωση άγριας τροπικής βλάστησης ενώ όσο κατηφορίζουμε προς τις εκβολές, συναντάμε θεόρατες λεύκες, ιτιές και φτελιές τυλιγμένες με κάθε είδους αναρριχητικό φυτό. Οι ειδικοί επιστήμονες έχουν καταγράψει εδώ περισσότερα από 350 φυτικά είδη. Η βλάστηση ωστόσο διαφέρει από σημείο σε σημείο κι αυτό εξαρτάται κυρίως από τη σύσταση του εδάφους όπως είναι η σχετική υγρασία και η αλατότητα του νερού. Πάνω στα πυκνά κλαδιά ξεχειμωνιάζουν αποδημητικά πουλιά που την άνοιξη ξεσηκώνονται κατά χιλιάδες σχηματίζοντας ένα απερίγραπτο θέαμα στον ουρανό. Ανάμεσά τους θα ξεχωρίσουμε χαλκόκοτες, χουλιαρομύτες κι ένα σωρό άλλα, όπως επίσης και διάφορα αρπακτικά που χρησιμοποιούν το Δέλτα για την ανεύρεση της τροφής τους.

Ακόμη, μέσα στο νερό έχουν ανακαλυφθεί περί τα 46 είδη ψαριών, 7 διαφορετικά είδη αμφίβιων, 21 ερπετά και περισσότερα από 40 είδη θηλαστικών.

Συνεχίζοντας το ταξίδι προς τη θάλασσα, το πυκνό δάσος σταδιακά παραχωρεί τη θέση του σε καλαμιές που σχηματίζουν ένα λαβύρινθο από στενά κανάλια και διαδρόμους που οδηγούν σε μια σειρά από λίμνες όπως η Λίμνη των Νυμφών, η Σκέπη, τα Σπίτια και η Γυναίκα.  Και ακόμη πιο νότια, εκεί που η αρμύρα της θάλασσας αρχίζει να παρασύρει το μάτι και την όσφρηση, θα συναντήσουμε τις αλληλοδιαδοχικές λιμνοθάλασσες της Μονολίμνης ή Παλούκια, της Δράνας ή του Δράκοντος και το Λακί ή Λίμνη των Αυγανών. Εδώ θα απολαύσουμε αμέτρητους πληθυσμούς από πάπιες, κύκνους, πελαργούς και χηνόπαπιες. Τα καταφύγια τους είναι στημένα στις τεράστιες αμμονησίδες που έχουν διαμορφωθεί από τις προσχώσεις και τα ρεύματα του χειμώνα.

Το εγχειρίδιο του ευσυνείδητου περιηγητή

Ως ευσυνείδητοι και οικολογικά ευαισθητοποιημένοι περιηγητές θα πρέπει να προσέξουμε ορισμένα σημεία κατά την εκδρομή μας στο Δέλτα του Ποταμού Έβρου, έτσι ώστε να μην διαταράξουμε την αρμονία της φύσης. Πιο συγκεκριμένα:

·         Ας μην πλησιάζουμε κοντά στις φωλιές των πουλιών. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να τρομάξουν και να τις εγκαταλείψουν.  

·          Υπάρχουν προκαθορισμένα οικολογικά μονοπάτια που έχουν σχεδιαστεί από τους ειδικούς. Ας μην παραβιάζουμε τα όρια.

·          Κάθε κλαδί, κάθε λουλούδι όσο όμορφο κι αν είναι, δεν αξίζει τίποτα αν το κόψουμε. Ας παραμείνει εκεί που «γεννήθηκε» και προορίζεται να ζήσει. Η αλυσίδα της ζωής εύκολα καταστρέφεται.

·          Ας περιμένουμε λίγο πριν πάρουμε το κολατσιό μας. Σε κάθε περίπτωση, ας φροντίσουμε ώστε να μην αφήσουμε ίχνος από σκουπίδια ή άλλα ενθύμια στην περιοχή.